Programma van het concert op 14 december 2025 in de Bakermat te Arnhem Noord
door Ensemble Octagon en Gonny van der Maten (dirigent en organist).
M.m.v. Jonathan Kooman – orgel continuo
Aanvang; 15.00u.
Klassieke Kerst
- Deutsches Magnificat “Meine Seele erhebt den Herrn”- Heinrich Schütz (1585-1672)
- Psaume 96 “Chantez à Dieu”- Jan Pieterszoon Sweelinck (1561-1621)
- Ons is gheboren een kindekijn (Puer nobis nascitur) – J.P. Sweelinck
Vier variaties (orgel) - Es ist ein Ros entsprungen – Michael Praetorius (1571-1621)
- Ab Oriente – J.P. Sweelinck
- Vom Himmel hoch – Luther/Petzold/Schein/Schelle
- Fuga sopra Magnificat (orgel) – Joh. Seb. Bach (1685-1750)
Pauze
8. Joseph, lieber Joseph mein – Erhard Bodenschatz (1576-1636)
9. Nun singet und seid froh – J. S. Bach
10. Pastorale, deel 3 en 4 (orgel) – J. S. Bach
11. Veni, veni Emmanuel – Zoltán Kodály (1882-1967)
12. O Radix Jesse / There is a rose-tree blooming – Alan Bullard (1947)
13. Entry of the Three Kings – John Gardner (1917-2011)
14. Singet dem Herrn ein neues Lied (Psalm 98) – H. Schütz
Toelichting:
Dit programma bevat een keuze uit het overvloedige christelijke, klassieke kerstrepertoire, gezongen door het koor of gespeeld op het orgel.
Zowel koren als organisten hebben gedurende vele eeuwen een grote rol gespeeld in de liturgie van de christelijke kerken. En met name het Kerstfeest heeft voor hen een indrukwekkend repertoire opgeleverd. Wij hebben voor dit concert gekozen voor composities uit diverse landen. Wat daarbij opvalt is dat veel componisten bestaande kerkliederen als uitgangspunt namen voor hun werken. Omdat deze liederen bekend waren bij de gemeente/het volk, bevorderde dat de herkenbaarheid van de composities. Met hun bewerkingen van deze melodieën transformeerden de componisten de eenvoudige liederen tot bijzondere kunstwerken. De overgang van rooms katholieke kerk naar de kerken van de Reformatie speelt voor hen vaak helemaal niet zo’n grote rol. Zo is bijvoorbeeld de Fuga sopra Magnificat van Bach rechtsreeks gebaseerd op het Gregoriaanse (en dus Rooms Katholieke Magnificat). Vele melodieën bleven na de Reformatie gewoon gezongen, zij het in de landstaal en in een iets ander jasje.
Ook Kodály en Bullard, in de 20e eeuw, gaan uit van een eeuwenoude melodie.
Toch zijn er ook componisten die niet een melodie, maar een tekst als uitgangspunt nemen en daarop vrij fantaseren, waardoor er prachtige motetten ontstaan. Ab Oriente van Sweelinck, en Entry of the Three Kings van Gardner zijn daar voorbeelden van. Beiden toevallig over de Drie Wijzen uit het Oosten. En Bach fantaseert in zijn Pastorale voor orgel over herderlijke taferelen.
Het concert begint en eindigt met composities van Schütz. Beiden gebaseerd op duitstalige bijbelteksten, met grote fantasie en dubbelkorig getoonzet.